niedziela, 2 września 2012

Dwugłowe bóstwa

W poprzednim wpisie (Lel i Polel na Wolinie) odwoływałem się do przedstawienia słowiańskich Dioskurów z Fischerinsel. Wspomniałem też o znalezionej niedawno na Wolinie drewnianej figurce o dwóch głowach. Przy okazji tego, przypomniałem sobie o innych dwugłowych przedstawieniach słowiańskich znanych przecież już od lat. 

Rzadko wspomina się o znanych już od XIX wieku znaleziskach z Naddniestrza (Ukraina). W okolicach tych znaleziono kilkanaście (!) kamiennych idoli. Najsłynniejszy z nich i najbardziej barwny to oczywiście słynny Światowit wydobyty ze Zbrucza, znajdujący się obecnie w krakowskim Muzeum Archeologicznym. O figurach tych wspominał w krótkim tekście P. N. Kotowicz (1) na łamach undergroundowego pisma Odmrocze. Choć istnieją kontrowersje dotyczące datowania tych znalezisk, a przez to, ich przynależności kulturowej, jedna z hipotez dotyczy ich słowiańskiego rodowodu. 

Przy okazji wizyty w muzeum w Czerniowcach, udało mi się sfotografować jeden z posągów znaleziony we wsi Яpibka (pol. Jarówka) w rejonie chocimskim. Przy okazji znowu tego idola przypomniałem sobie o istnieniu idola (?) z Nowego Wiecu, który zwyczajowo nazywany jest "Swarożycem". Co do tego znaleziska nie znam szerszych opisów; jeżeli jest jednak autentyczne, stanowi pewną analogię do znalezisk z Podola. 


Literatura:
1. Kotowicz, P.N.  Słowiańskie posągi bóstw z Naddniestrza [w:] Odmrocze, nr 8/9; ss.71 - 74. 

Idol z miejscowości Яpibka (fot. autora):




Idol z Nowego Wiecu:

Licencja public domain


Licencja public domain