niedziela, 2 września 2012

Dwugłowe bóstwa

W poprzednim wpisie (Lel i Polel na Wolinie) odwoływałem się do przedstawienia słowiańskich Dioskurów z Fischerinsel. Wspomniałem też o znalezionej niedawno na Wolinie drewnianej figurce o dwóch głowach. Przy okazji tego, przypomniałem sobie o innych dwugłowych przedstawieniach słowiańskich znanych przecież już od lat. 

Rzadko wspomina się o znanych już od XIX wieku znaleziskach z Naddniestrza (Ukraina). W okolicach tych znaleziono kilkanaście (!) kamiennych idoli. Najsłynniejszy z nich i najbardziej barwny to oczywiście słynny Światowit wydobyty ze Zbrucza, znajdujący się obecnie w krakowskim Muzeum Archeologicznym. O figurach tych wspominał w krótkim tekście P. N. Kotowicz (1) na łamach undergroundowego pisma Odmrocze. Choć istnieją kontrowersje dotyczące datowania tych znalezisk, a przez to, ich przynależności kulturowej, jedna z hipotez dotyczy ich słowiańskiego rodowodu. 

Przy okazji wizyty w muzeum w Czerniowcach, udało mi się sfotografować jeden z posągów znaleziony we wsi Яpibka (pol. Jarówka) w rejonie chocimskim. Przy okazji znowu tego idola przypomniałem sobie o istnieniu idola (?) z Nowego Wiecu, który zwyczajowo nazywany jest "Swarożycem". Co do tego znaleziska nie znam szerszych opisów; jeżeli jest jednak autentyczne, stanowi pewną analogię do znalezisk z Podola. 


Literatura:
1. Kotowicz, P.N.  Słowiańskie posągi bóstw z Naddniestrza [w:] Odmrocze, nr 8/9; ss.71 - 74. 

Idol z miejscowości Яpibka (fot. autora):




Idol z Nowego Wiecu:

Licencja public domain


Licencja public domain

7 komentarzy:

  1. Rzeźba z Nowego Wieca została pozyskana w okresie przedwojennym przy wydobywania torfu. W związku z czym jej datowanie jest dalece niepewne. Jako wczesnośredniowieczna została zklasyfikowana, dlatego, że w okolicach torfowiska stwierdzono znaczną liczbę osad z tego czasu.

    Zdjęcie z muzeum wrzucę później, bo na tym komputerze nie mam swoich materiałów.

    OdpowiedzUsuń
    Odpowiedzi
    1. Dzięki za to uzupełnienie. Niewiele niestety informacji daje się zdobyć na temat tego wyobrażenia z N. Wiecu.

      Usuń
    2. Niestety więcej nic nie wiem.
      https://picasaweb.google.com/lh/photo/u43P5HAoUcgZn8byB6AAVtMTjNZETYmyPJy0liipFm0?feat=directlink
      https://picasaweb.google.com/lh/photo/O3WbZRMy3IkdhEIMIoXm19MTjNZETYmyPJy0liipFm0?feat=directlink
      https://picasaweb.google.com/lh/photo/pALKaQDNeX36o-OL7YMwD9MTjNZETYmyPJy0liipFm0?feat=directlink
      Sfotografowane w poznańskim Muzeum Archeologicznym. Nie mam 100% pewności, że to oryginał.

      Usuń
    3. Dzięki za zdjęcia! no tutaj wygląda imponująco - te stare czarno-białe zdjęcia zabierają wiele uroku...

      Usuń
    4. :) W najbliższym czasie będę wrzucał do netu trochę zdjęć bałwanów, znanych z starych książek, czarno-białych wielkokrotnie powielanych.

      Usuń
  2. Cieszę oko zdjęciami tych intrygujących znalezisk :)

    OdpowiedzUsuń