niedziela, 24 sierpnia 2014

Břeclav - Pohansko

Břeclav - rekonstrukcja grodu, fot. autora.

Podróżując po Wielkich Morawach odwiedzamy tym razem Břeclav, dzielnicę Pohansko. I tutaj mieścił się wielki gród. Stąd już blisko do Dunaju, i dawnego świata antycznego. To już bardzo blisko do rzymskiego miasta Carnuntum (blisko Wiednia), przez które przechodziła misja cyrylo - metodiańska.

Břeclav - rekonstrukcja, fot autora.

Ponownie zapraszam na garść impresji fotograficznych i krótki film.

Břeclav, fot. autora.

Břeclav, fot. autora.

Břeclav, fot. autora.

Břeclav, fot. autora.

Břeclav, fot. autora.

Břeclav, fot. autora.

Břeclav, fot. autora.

I impresja filmowa:



czwartek, 14 sierpnia 2014

Staré Mĕsto - Modra


Skansen archeologiczny, Modra, fot. autora.

Zachęcony wcześniejszymi doświadczeniami kontaktu z Wielkimi Morawami na Słowacji (Słowianie i Bizancjum, Wielkie Morawy), wybrałem się do Czech, do serca dawnego państwa, na Morawy. Na pewno zachętą były również informacje z blogu Lucivo o słynnych stanowiskach wielkomorawskich (Stare Mesto, Mikulcice II, Mikulcice I, Pohansko).

Pierwszym miejscem, które prezentuję jest Staré Mĕsto, oraz park archeologiczny Modra, które położone są blisko siebie.

Choć wiele jest już publikacji na temat Wielkich Moraw, wiele jest również reprodukcji znalezionych tam zabytków, to jednak postanowiłem również sam dodać garść impresji fotograficznych i filmowych

Zdjęcia zabytków pochodzą z Starého Mĕsta, rekonstrukcje zabudowań mieszkalnych oraz kościoła, ze skansenu archeologicznego w Modrej.

Skansen archeologiczny, Modra, fot. autora.


Stare Mesto, fot. autora.

Stare Mesto, fot. autora.
Impresja filmowa z pobytu w skansenie w Modrej oraz z odwiedzin muzeum w Starym Mĕstie:





Zainteresowanych odsyłam do bogatej i różnorodnej literatury: Ludĕk Galuška, Slovanĕ doteky předků. O životĕ na Moravĕ 6 – 10 stoleti; Ján Dekan, Wielkie Morawy. Epoka i sztuka; Dušan Třeštik, Powstanie Wielkich Moraw; i parę tytułów popularnonaukowych: Kacper Śledziński, Wojowie i grody. Słowiańskie Barbaricum; Witold Chrzanowski, Kronika Słowian, tom I. Rzesza Wielkomorawska i kraj Wiślan, i tegoż – Królestwo Słowian.

Stare Mesto, fot. autora.

sobota, 19 lipca 2014

Słowianie i Bizancjum


Justynian, fragment mozaiki.
W VI w. cesarz bizantyński Justynian obwarował, lub ukończył obwarowanie, limesu naddunajskiego. Granica na Dunaju miała chronić cesarstwo Rzymskie przed najazdami kolejnych fal barbarzyńców. Bałkany już wtedy były dość zrujnowane po rajdach Hunów i plemion germańskich dokonanych w poprzednich wiekach. Armia stacjonująca w europejskiej części, szczególnie nad Dunajem właśnie, była dość niewielka. Cesarstwo ponosiło poważny wysiłek militarny i gospodarczy związany z wojnami w Italii i północnej Afryce. Dzięki sukcesom Belizariusza i Narsesa - wybitnych wodzów rhomajskich, Bizancjum na chwilę odzyskało część ziem zachodniorzymskich. Północnej granicy cesarstwa bronił magister militium per Thracias Chilbudiusz. Przez chwilę, aż do śmierci poniesionej w walce, bronił Dunaju przed próbującymi sforsować go Słowianami. Słowianie coraz śmielej jednak przeprawiali się na teren Cesarstwa, grabiąc pozostałe jeszcze majątki rhomajów. Wraz z pojawieniem się Awarów, którzy podporządkowali sobie grupy Słowian, ataki na cesarstwo nabrały intensywności, a sami najeźdźcy zagrozili samemu Konstantynopolowi. Słabość Bizancjum wynikała ze zniszczeń gospodarki półwyspu Bałkańskiego, militarnego zaangażowania w groźną wojnę z Persami, wewnętrznych walk o władzę, oraz z sojuszu militarnego Słowian i Awarów. W VII wieku, w czasie panowania cesarzy Herakliusza i Maurycjusza, oraz zwycięstw nad Persami, padła ostatecznie granica na Dunaju. Upadły wielkie antyczne miasta Viminacjum i Singidunum (dzisiejszy Belgrad). Szybko Słowiańskie plemiona zalały Cesarstwo: cały Peloponez, aż po wyspy na Morzu Śródziemnym. Bizancjum odzyskało granicę na Dunaju dopiero w okresie renesansu X i XI wieku, za panowania Wasylego (Bazylego) II.

Na terytorium Słowacji, w miejscowości Bíňa, odnaleziono skarb naczyń srebrnych i monet bizantyjskich, datowany na VII wiek. Może skarb ten jest właśnie materialnym dowodem na militarno - łupieską aktywność Słowian na terytorium Cesarstwa?

Fragment bizantyjskiego skarbu z terenu Słowacji, Bíňa/Bratysława, fot. autora.

Fragment bizantyjskiego skarbu z terenu Słowacji,  Bíňa/Bratysława, fot. autora.

Awarskie okucia, Bratysława, fot. autora.

Hełm z epoki wędrówek ludów (mógł należeć do germańskiego lub bizantyjskiego wojownika), Bratysława, fot autora

Viminacjum, ruiny, fot. autora

Późnorzymski, zdobiony hełm, Belgrad, fot. autora.

Późnorzymski, zdobiony hełm, Belgrad, fot. autora.
Bibliografia:

1. Mączyńska, M. Światło z popiołu. Wędrówki ludów w Europie w IV i V wieku. Wyd. TRIO, Warszawa, 2013
2. Turlej, St.  Upadek granicy cesarstwa na Dunaju [w:] Barbarzyńcy u bram imperium, Kraków, 2010.
3. Zosimos Nowa historia, Inst. Wydawniczy PAX, Warszawa, 2012.