wtorek, 17 maja 2016

Wszystko ma swój kres...

Wszystko ma swój kres... Zacznijmy jednak od początku. Ostatni post dotyczył płyty nowego projektu muzycznego LELEK. Parę słów o płycie. Jak ocenić muzykę? To rzecz subiektywna. Jednak, jeśli komuś przypadła do gustu muzyka projektu R.U.T.A., odnajdzie się również i w tym albumie. 

Do płyty dołączona jest książeczka omawiająca "ideowe" zaplecze nagranej muzyki. Nie będę się odnosił do poszczególnych tekstów. Ogólnie jednak można powiedzieć, że miesza się tam nostalgia, neopogaństwo, poznawcza pasja, ciekawość historią i tradycją, i romantyczna wizja Słowiańszczyzny. Taka wizja w dyskursie na temat mitologii Słowian zdecydowanie ostatnio zwycięża. Choć są zjawiska o wiele bardziej niepokojące. To postawa osób, które prześmiewczo określa się mianem "Turbosłowian". To osoby, które osobistą megalomanię przekuwają w nacjonalistyczno - słowianofilsko - urojeniowy świat fantazji wielkościowych. Piszą książki, są wydawani... A książki te zalegają w poważnych księgarniach... Straszą opowieściami o Wielkiej Lechii...

Także i tym samym dobiegł kres moich własnych zainteresowań tematem. Jak wszystko, także i to, musiało się skończyć. Popularność pseudohistorii tylko proces ten udrożnia.

To także koniec Zalmoxisa. Przynajmniej w takiej formie. Czas się zatem pożegnać po prawie sześciu latach. Pozostają inne lądy do odkrycia.

Zawartość bloga będzie powoli likwidowana, zatem proszę korzystać z treści, dopóki można. Zainteresowanych treściami, które zostaną już usunięte, zapraszam do kontaktu mailowego (svetobor@poczta.onet.pl)

Na zakończenie zatem LELEK:



czwartek, 10 marca 2016

Lelek

Lelek jest ptakiem, który w ludowej kulturze słowiańskiej reprezentował duszę zmarłego. Lelek to również nazwa nowej formacji Maćka Szajkowskiego pt. Brzask Bogów. Tym razem Szajkowski z pozostałymi muzykami sięgają do rekonstruowanego panteonu bóstw słowiańskich. Zapowiedź wydaje się zachęcająca. Muzyka wciąż przypomina niepokorną nutę zespołu R.U.T.A.


wtorek, 25 sierpnia 2015

Umysłowość oralna

Jednym z najciekawszych zagadnień dotyczących antropologii historycznej, etnohistorii, czy psychologii ludów starożytnych, jest pytanie o różnice w mentalności między człowiekiem współczesnym a "archaicznym", "tradycyjnym". Badania strukturalne, badanie mitów, etnopsychoanaliza szukała raczej tego, co łączy. Dlatego Joseph Campbell mógł twierdzić, że współczesna kultura produkuje mity, całą mitologię w sposób porównywalny do ludów tradycyjnych, preindustrialnych. 

Etnolodzy starali się również zgłębić te aspekty ludzkiego umysłu, które mogą być różne dla różnych społeczeństw, cywilizacji, kultur i religii. Kluczowym czynnikiem różnicującym ma tu być oralność i piśmienność. Chodzi więc o to, że kultury nie posługujące się na co dzień pismem mogą inaczej funkcjonować w stosunku do kultur w pełni piśmiennych. Tak samo ma być z indywidualną świadomością - mentalnością: ma ona się różnić; ta oralna ma być bardziej konkretna, bardziej mitologiczna, związana z narracyjnymi formułami, które usprawniają pracę pamięci. Kultura pisma ma umożliwiać za to bardziej abstrakcyjne myślenie. Dlatego to wynalezienie i rozpowszechnienie pisma dało asumpt do rozwoju filozofii i nauki. Pismo umożliwia kontrolę, przechowywanie danych i odbarcza codzienną świadomość - umysł od konieczności pamiętania. Przede wszystkim jednak gwarantuje wierność przekazu. Jak pokazały bowiem badania terenowe, które zapoczątkowali Milman Parry i Albert Lord nad tradycyjną epiką oralną i samymi pieśniarzami, tekst utworu oralnego - choć bywa co do treści i formy czasem niezwykle stały - podlega jednak licznym przemianom, zarówno w indywidualnej pamięci pieśniarza, jak i w trakcie przekazu międzypokoleniowego. Świetnym tego przykładem jest europejska epika średniowieczna, która przez tysiąc lat potrafiła pamiętać Attylę, czy (H)Rolanda. Podobnie zapamiętała wybitnego króla gockiego - Teodoryka, zmieniając jego imię z czasem na Dytryka i przypisując mu wiele fantastycznych historii.

Opracowaniem różnicy oralność - piśmienność zajęło się kilku wybitnych badaczy, z których najsławniejszymi są bodaj Walter Ong i Jack Goody.

Homer, zdjęcie pobrane: Wiki

Literatura:

Goody, J. (2006) Logika pisma a organizacja społeczeństwa. Warszawa.
Halili, R. (2012) Naród i jego pieśń. WUW, Warszawa.
Lord, A. B. (2010) Pieśniarz i jego opowieść. WUW, Warszawa.
Obirek, St.(2010) Uskrzydlony umysł. Antropologia słowa Waltera Onga. WUW, Warszawa.
Ong, W.J. (2011) Oralność i piśmienność. WUW, Warszawa.